Trong cuốn chuyên khảo đặc biệt dày 664 trang mang tên Alexander Girard, do Todd Oldham và nhà văn Keira Coffee có viết: “Trong suốt cuộc đời mình, Girard không chỉ tạo ra một phong cách mới mà còn là một cách nhìn nhận sự vật. Ông đặt ra những câu hỏi về cách chúng ta tạo ra sự vật, cách chúng ta nhận biết và đối thoại với chúng. Ngay từ khi bắt đầu sự nghiệp, Girard đã quan tâm đến sự hài hòa giữa đường nét, vật thể và màu sắc. Ông bỏ qua các xu hướng và miệt mài sáng tạo, chia sẻ những khám phá của mình với người khác.”

Alexander Girard là một kiến trúc sư, nhà thiết kế và một nghệ nhân dệt may. Các tác phẩm của ông là sự kết hợp sống động của màu sắc và họa tiết từ những nền văn hóa khắp nơi trên thế giới, tạo nên một phong cách riêng biệt và một ngôn ngữ thị giác không thể nhầm lẫn.

Girard sinh năm 1907 tại Thành phố New York và lớn lên ở Florence. Cha ông, một thợ mộc bậc thầy và một nhà buôn đồ cổ và tác phẩm nghệ thuật người Ý có lẽ là nguồn cảm hứng lớn cho những năm đầu đời của ông. Ông theo đuổi nền giáo dục chính quy của mình tại Trường Kiến trúc Hoàng gia ở Rome và tại Đại học New York. Trong khi làm việc tại New York vào những năm 1930, Girard đã gặp và kết hôn với Susan Needham March. Họ là những người bạn đời đáng yêu, đi khắp thế giới và tích lũy một bộ sưu tập nghệ thuật dân gian mà sau này trở thành bộ sưu tập lớn nhất thế giới. Trong suốt hành trình đó, họ cũng kết bạn với một số nghệ sĩ và kiến trúc sư lớn thời bấy giờ, bao gồm Eero Saarinen, Charles và Ray Eames, và Georgia O’Keeffe.

Trong những năm đầu sự nghiệp, Girard có văn phòng tại Florence, Thành phố New York, Detroit và Grosse Pointe, Michigan. Ông thiết kế thân máy radio và một nhà máy cho Đài phát thanh Detrola, cơ sở vật chất cho công ty ô tô Ford và Lincoln, đồ nội thất cho Knoll… Năm 1947, Girard đã gia nhập nhóm của Saarinen trong dự án thiết kế Cổng vòm St. Louis Gateway, cũng là tiền thân của nhiều lần hợp tác sau này giữa hai bậc thầy này.

Cuộc đời Girard thay đổi vào năm 1952 khi người bạn thân thiết, Charles Eames, đề nghị ông giữ chức Giám đốc Bộ phận Vải dệt tại Herman Miller. Để vừa thuận tiện cho công việc, vừa thỏa mong muốn được sống ở vùng ngoại ô cùng với niềm đam mê văn hóa dân gian, ông đã quyết định chuyển gia đình đến một trang trại gần 200 năm tuổi ở Santa Fe.

Girard thiết kế các dòng sản phẩm cho Herman Miller, bao gồm đồ nội thất, vải vóc và giấy dán tường, cũng như một loạt các dự án đa dạng, từ kiến trúc nội thất của các nhà hàng cao cấp ở New York đến nội thất đầy màu sắc bổ sung cho kiến trúc Hiện đại đơn giản của George Nelson, Saarinen và Eames. Girard cũng thiết kế các đồ dùng như bộ đồ ăn cho Georg Jensen và cả nội thất, sản phẩm cho các phòng trưng bày của Herman Miller ở Grand Rapids và San Francisco.

Năm 1966, ông đảm nhận việc đổi mới bộ nhận diện thương hiệu của Braniff International Airways, không chỉ tạo ra các bảng màu mới và đồng bộ cho máy bay và thiết bị mặt đất, mà còn cải tiến gần 17.000 mặt hàng của công ty, từ cúc áo trên đồng phục của cơ trưởng đến hộp diêm, biển hiệu và đồ nội thất. Ông thậm chí còn thiết kế lại phông chữ cho tất cả các ấn phẩm in của Braniff.

Mười năm sau khi chuyển đến Santa Fe, chủ nhà hàng Bill Hooten đã liên hệ với Girard để cải tạo ngôi nhà chính của dinh thự 100 tuổi trên đường Canyon thành một nhà hàng. Ông quyết định giữ nguyên kiến trúc pha trộn giữa phong cách Phục hưng Pueblo Tây Ban Nha và kiến trúc thuộc địa cho ngoại thất và sân vườn, và chỉ thêm một cổng vào đơn giản phía trước. Ở bên trong, ông phá bỏ những căn phòng nhỏ để tạo một không gian mở với hành lang ở giữa, tiếp cận một bên là các phòng ăn lớn và một bên là quầy bar cùng sân hiên ngoài trời. Ông thay thế một bức tường chịu lực bằng một thân cây, hay tạo ra các hốc ngồi thay vì ghế thông thường và hạ thấp quầy bar, gợi nhớ đến thiết kế ngôi nhà của ông gần mười năm trước.

Girard đã rất linh hoạt trong việc trang trí, có phòng được ốp một mảng vải dệt Mexico và Navajo trên trần, một phòng khác được trang trí ấn tượng bởi hình vẽ một con rắn trên trần nhà uốn lượn. Những bức tranh tường ba chiều và cửa gỗ khảm được thêm vào khắp nơi, các hốc tường và chân đế được trang trí bằng những tác phẩm nghệ thuật dân gian mà ông chọn lựa. Girard quy định cách bày trí bàn ăn, đặt bộ đồ sứ trắng trên khăn trải bàn mộc, hoàn thiện mặt bàn bằng da giả và thiết kế một chiếc ghế bằng gỗ sồi trắng được bẻ cong để làm chỗ ngồi bổ sung. Ông cũng thiết kế một kiểu chữ độc đáo cho thực đơn và biển hiệu. Khi hoàn thành, Architectural Forum đã công nhận Compound là “Nhà hàng mới nhất và tốt nhất của thị trấn”. Đây cũng là nhà hàng cuối cùng do Girard thiết kế và hiện vẫn đang hoạt động, gần 50 năm sau khi khai trương, nơi này vẫn duy trì danh tiếng về không gian nội thất, dịch vụ và ẩm thực đặc biệt của mình.

Một trong những dự án nổi tiếng khác của Girard tại New Mexico là bức tranh khảm tường cho thánh đường của Nhà thờ Unitarian đầu tiên ở Albuquerque. Khu bảo tồn được thiết kế vào năm 1964 bởi Harvey Hoshouer, một cựu nhân viên của Girard và là cộng tác viên của các kiến trúc sư Ludwig Mies van der Rohe, Harry Weese và IM Pei. Hoshouer đã mời Girard thiết kế một bệ thờ cho không gian hiện đại đơn giản này. Ông đã thực hiện một bức tranh khảm 12 x 2,5 mét gồm 5.000 viên gỗ từ những nhà kho bỏ hoang mà Marshall, con trai của Girard, đã phát hiện ra. Hai cha con đã tự tay tháo rời từng nhà kho, bắt đầu từ mái nhà, xếp từng tấm ván chèn bìa cứng ở giữa và chất lên xe kéo nhiều nhất có thể để đưa xuống Santa Fe. Gỗ được cắt thành các hình vuông 7,5cm và sắp xếp tùy theo màu và sắc độ. Màu chính là màu sắc ban đầu được phục hồi, bao gồm lớp vỏ mái bị sẹo hắc ín cùng các chi tiết nhuộm và sơn. Bức tranh tường khắc họa 22 biểu tượng đại diện cho các tôn giáo trên thế giới và được hoàn thành năm 1965. Sau đó, ông cũng thiết kế bức tranh tường ba chiều dài 54 mét mang tên “Những phản chiếu của một kỷ nguyên” cho trụ sở John Deere của Saarinen tại Moline, Illinois. Girard và năm thành viên khác trong nhóm đã lùng sục khắp các cửa hàng đồ cổ trên khắp Hoa Kỳ để thu thập hơn 3.000 kỷ vật từ năm 1860 để làm nên tác phẩm. Phần nền của bức tranh cũng được làm từ gỗ tái chế.

Thiết kế của Girard cho triển lãm Multiple Visions: A Common Bond tại Bảo tàng Nghệ thuật Dân gian Quốc tế ở Santa Fe trưng bày gần 10.000 tác phẩm nghệ thuật dân gian của ông và Susan. Triển lãm khai trương vào năm 1982 và đã rất thu hút với những không gian trưng bày độc đáo, không chỉ các tác phẩm nghệ thuật, mà cả phản ứng của người xem. Bằng cách sắp xếp vô số hiện vật trong bộ sưu tập vào những vị trí bất ngờ và không giải thích bất kỳ điều gì, Girard dường như gợi ý rằng màu sắc, họa tiết và ngôn ngữ, và có thể là ý tưởng, linh hoạt hơn chúng ta nghĩ. Như để minh họa cho điều này, lối vào triển lãm trích dẫn một câu tục ngữ Ý cổ thường được Girard trích dẫn: “Tutto il mondo è paese” hay “Cả thế giới là một quê hương”.

Trong suốt sự nghiệp của mình, Girard đã tạo ra hàng ngàn thiết kế đơn giản, thanh lịch và đầy màu sắc cho thẩm mỹ Hiện đại. Ông quan tâm đến việc khơi gợi cảm xúc về không gian hơn là trí thức hóa thiết kế. Một tờ báo thời đó đã viết, “Nếu Girard đã làm điều đó, thì nó không chỉ là một thứ gì đó khác.” Có lẽ vì điều này, không giống như phần lớn thiết kế của thời kỳ đó, tác phẩm của Girard vẫn được tôn kính: phông chữ và kiểu chữ của ông đã được House Industries hồi sinh dưới dạng các khối, trò chơi, câu đố và bộ tượng Chúa giáng sinh; Elektra đã giới thiệu một chiếc xe đạp với các chi tiết của Girard; và MaXimo Design, Urban Outfitters và Anna Sui đều có các chi tiết của Girard trong bộ sưu tập của họ.

–

Tạp chí Trend 2024